Motor- en autoroute van Kempten naar Damüls – door Allgäu en Vorarlberg

Deze prachtige motor- en autoroute voert je van het historische Kempten in Zuid-Duitsland naar het hooggelegen Damüls in Oostenrijk. Onderweg rijd je over rustige binnenwegen, door glooiende landschappen, schilderachtige dorpen en langs indrukwekkende bezienswaardigheden. Of je nu met de motor of auto reist: deze route biedt een perfecte mix van cultuur, natuur en panoramische uitzichten in het hart van de Allgäu en het Bregenzerwald.

Kempten

Uw vakantie begint in Kempten, een cultureel hoogtepunt dat een zeer oude geschiedenis heeft. Al voordat de Kelten zich omstreeks 400 v.Chr. hier vestigden, werd het gebied bewoond door de Illyriërs. De rivier de Iller die door de stad stroomt, herinnert nog aan deze volksstam. Na de Kelten kwamen de Romeinen die de plaats ‘Cambodunum’ noemden. Onder de Alemannen kreeg de nederzetting haar huidige naam.

In de 8ste eeuw werd er een benedictijnenklooster gesticht en werd Kempten een bisschoppelijke macht, sindsdien groeide de plaats snel. Handelaren en ambachtslieden kwamen van heinde en verre en vestigden zich in de nabijheid van het klooster. Bedrijfjes en winkeltjes werden gebouwd en er ontstond een markt. In Kempten, dat inmiddels Vrije Rijksstad was geworden, ontstond een levendige handel. De stad maakte een sterke bloeiperiode door.

Het hart van Kempten wordt gevormd door het Rathausplatz met het laatgotische raadhuis met trapgevel en overdekte renaissancistische trap. In de loop van de eeuwen zijn er heel wat veranderingen aangebracht. Binnen zijn mooie houten plafonds te zien. Let u ook eens op het ‘Trompetermännle’ boven op de toren. Tegenover het raadhuis staat een renaissance fontein uit 1601. Rondom het plein staan ook een aantal fraaie huizen. Het Ponickau-Haus bijvoorbeeld, op nummer 10, met een monumentaal trappenhuis. Of het Londoner-Hof op nummer 2 met de rococogevel uit 1764.

Maar de absolute aandachtstrekker is de St. Mang-Kirche die tussen 1426 en 1440 werd gebouwd. Overal in het centrum van Kempten is de 66 meter hoge toren van deze kerk te zien. Mooi is de 17e eeuwse preekstoel en tijdens restauratiewerkzaamheden zijn prachtige fresco’s te voorschijn gekomen. Ook heeft het een fraai altaar met houtsnijwerk. Aan de St. Mang-Platz staan enkele mooie huizen. Een Jugendstilfontein uit 1905 fleurt het plein op.

Via de Bäckerstrasse, met fraaie huizen uit de 17de en 18de eeuw en de Burgstrasse komt u uit bij de Burghalde. Deze verhoging midden in de stad was al in de Romeinse tijd een belangrijke vesting. De toren en de ringmuur zijn in de 15de eeuw aangelegd en maken deel uit van de middeleeuwse verdedigingswerken.

Het Zumsteinhaus werd aan het begin van de vorige eeuw in neoclassicistische stijl opgetrokken en herbergt twee musea. In het Römische Museum is een verzameling Romeinse vondsten tentoongesteld en het Naturkunde Museum geeft een uitgebreid overzicht van de flora, fauna, geologie, mineralen en gesteenten van de omgeving. Dan is er nog de Residenz. Dit enorme complex met twee vierkante binnenhoven en hoektorentjes werd tussen 1651 en 1674 gebouwd.

Allgäu

Via de Lindauerstrasse verlaat u Kempten, volgt de doorgaande weg naar Buchenberg en draait daar het stille binnenland in. Spoedig vertoeft u 20 kilometer lang op kleine weggetjes die draaiend en klimmend hun loop vinden door het mooie Sonneneck. Deze rustige binnendoorwegen zijn een waar genot voor liefhebbers van een ontspannen autoroute of motorrit. Stille dorpen met namen waar u waarschijnlijk nog nooit van gehoord heeft bezoekt u en mooie vergezichten krijgt u tot aan Isny voor ogen.

Isny

In de Allgäu, op de grens van Baden-Württemberg, ligt de historische stad Isny dat een kuuroord en wintersportplaats is. De gasten komen vooral naar Isny en de dorpen eromheen vanwege het gezonde klimaat. Ondanks het toerisme, heeft de middeleeuwse stadskern zijn eigen identiteit behouden. Er staat een stadsmuur met poorten en u kunt een aantal bijzonder gebouwen bezichtigen. Voor een weids uitzicht over het prachtige Allgäulandschap zou u vanuit Isny een uitstapje moeten maken naar de hoogste berg van Württemberg, de Schwarzer Gratt, een mooi punt op deze motor- en autoroute.

De stadsmuur was er al in de 13e eeuw. In Isny waren het de linnenwevers die de stad tot grote bloei brachten. Er staan nu nog diverse patriciërshuizen waar vroeger de welvarende kooplieden gewoond moeten hebben. In de Wassertorstrasse staat nog een prachtig complex met erkers en arcaden. Het is het Rathaus, dat een interieur heeft met mooi stucwerk en deuren met fraai beeldhouwwerk.

Bezienswaardig is ook de Pfarrkirche St. Dakobus und Georg uit de 17e eeuw met rococoschilderingen en stucwerk. Een heel bijzonder kunstwerk is het hoogaltaar, uit 1750 gebouwd door Jacob Ruetz, hij maakte ook de kansel en de vier zijaltaren. Het vroegere kloostercomplex, tegenwoordig een ziekenhuis, bevindt zich ten zuiden van de kerk. Binnen is het zeker de moeite om een bezoek te brengen aan de vroegere refter van het klooster, met enkele goed bewaard gebleven muurschilderingen en de Marienkapelle met een zittend madonnabeeld uit de 15e eeuw.

In de hoge toren van de evangelische Pfarrkirche St. Nikolaus, bevindt zich op de eerste verdieping van de sacristie, de Predigerbibliothek met een collectie van 1800 kerkelijke geschriften uit de 12e tot de 18e eeuw. Maar het zijn vooral de 15e-eeuwse fresco’s die deze ruimte tot een bijzondere bezienswaardigheid maken.

Als u een wandeling door Isny maakt, dan zullen u ongetwijfeld de middeleeuwse torens opvallen. Op de Marktplatz staat de Blaserturm uit de 16e eeuw. Aan de zuidzijde van Isny staat de Espantorturm en aan de noordzijde de Wasserturm, allebei uit de 15e eeuw.

Richting Bodensee

Noordelijk van Isny ligt Neutrachburg, een belangrijk kuuroord. Men kan er terecht voor allerlei psychische kwalen, voor reumatische aandoeningen en voor behandelingen na een hartinfarct of hartoperatie. Ten zuiden van Isny ligt een natuurreservaat in het Obere Argental met de spectaculaire Argenbrücke van 204 m lang en 54 m hoog. In dit natuurgebied vindt u ook de Eistobel met watervallen.

De geoefende wandelaar kan naar de Ibers en de Kugel of naar de Hengeles Weiher en de Beurener See, beide zijn meren. Het is een sprookjesachtig landschap, waardoor u natuurlijk over de kleinst mogelijke weggetjes door heen toert. Brugg en Eisenharz, het zijn enkele buurtschappen die in het natuurschoon tegen het Osterwald aan liggen.

U neemt de K8014, rijdt door het Osterwald en vervolgt met uitzichten over Steinberg en Hochberg naar Wangen. Na Wangen rijdt u hoog over de A96 naar Haslach en gaat het kleinere werk in de omgeving van Wellmutsweiler opzoeken. Ook hier ziet u weer enkele groepjes huizen verspreid tussen de landerijen liggen. Wat opvalt zijn de fruitboomgaarden die u in steeds grotere vorm voor de wielen krijgt. U steekt de rivier de Argen over en zakt richting Langenargen en de Bodensee.

Langenargen

De rivier de Argen stroomt bij Langenargen in de Bodensee. De oude kabelhangbrug over de rivier, vormt een markant technisch object in het landschap. Men beweert dat de brug als voorbeeld gediend heeft voor de Golden Gate Bridge in San Francisco.

Langenargen bestond al in de 8e eeuw. Op de plaats van een middeleeuwse burcht heeft Koning Wilhelm I von Württemberg in de 19e eeuw het huidige kasteel in Moorse stijl laten bouwen. Het is vanaf 1950 in gebruik als Kurhaus.

Via het mooie slotpark komt u bij de Pfarrkirche St. Martin, gebouwd in barokstijl aan het begin van de 18e eeuw. Het interieur zal u verrassen door de feestelijke versieringen en vooral het heldere licht.

Tussen Langenargen en Friedrichshafen loopt een rustig fietspad door een mooi natuurreservaat. Ook in andere richtingen zijn hier interessante fietstochten te maken. Zo kunt u over de oude kustweg via Tunau, Nonnenhorn en het schilderachtige Wasserburg naar Bad Schachen.

Wasserburg, met een kasteel en barokke kerk, ligt op een schiereiland dat 200 jaar geleden nog een eiland was. De Romeinen hadden daar al een wachttoren gebouwd. Lange tijd behoorde het kasteel aan de rijke familie Függer uit Augsburg toe. De Fuggersäule bij de toegang van het schiereiland herinnert daar nog aan.

Op veel plaatsen langs de Bodensee worden in het zomerseizoen feesten georganiseerd. Het Uferfest van Langenargen vindt meestal plaats in het eerste weekend van juli (begin van de schoolvakantie). Het is een volksfeest met veel muziek, dans en een kinderprogramma, waarbij de toeristen van harte welkom zijn. Een spectaculair programmaonderdeel is het Fischerstechen, waarbij vissers elkaar met lange stokken vanaf hun boten in het water proberen te duwen.

Maar Langenargen heeft meer, zo is er het “Fischbrutanstalt”. Het Fischbrutanstalt behoort toe aan het Staatliche Institut für Seenforschung, dat ook de visbestanden voor de Bodensee en geheel Baden-Württemberg in haar takenpakket heeft. Per jaar worden in Langenargen miljoenen vissen uitgebroed, komt u voor half juni in de buurt, dan bent u welkom en kunt u de vissenkinderen bekijken.

Het gedeelte van de Bodensee, tussen Langenargen en Wasserburg, is een rustig mooi groen gedeelte met haast subtropisch aandoende tuinen, parken en wijngaarden langs de oevers. Dit is de streek waar u nog vele gästezimmers en ferienwohnungen treft.

Lindau

De historische stad Lindau is de laatste plaats die u aan de Bodensee aandoet, voordat u het binnenland gaat opzoeken. Het oude stadsgedeelte staat onder monumentenzorg en een maal per jaar, rond eind juni begin juli, komen de Nobelprijshouders uit de gehele wereld er bijeen.

Het bij Beieren behorende Lindau ligt dicht bij Zwitserland en Oostenrijk aan de voet van de Allgäuer Voralpen en wordt gezien als een vakantie eiland. De Marktplatz, de Hauptstrasse en het Alte Rathaus, zijn een bezoek zeker waard. Voor een mooi uitzicht over de Oostenrijkse stad Bregenz aan de andere kant van het water kunt u de Mangturm gaan beklimmen. De Römerschanze laat u genieten van vergezichten over de uitgestrekte Bodensee en biedt indrukwekkende alpendecors.

Bregenzerwald & Damüls

Na Lindau verlaat u Duitsland even en vertoeft in het grensgebied met Oostenrijk, waar u op Hörbranz afrijdt. Deze streek werd als eerste in Voralberg in cultuur gebracht. Dat er sindsdien niet veel verandert is, blijkt wel uit de boerderijen en glooiende weiden, waar tussendoor zich smalle weggetjes slingeren welke afgebakend zijn met houten hekjes. In de omgeving van Hohenweiler zijn het vooral de bossen, boomgaarden en weiden die rust brengen. De wegen zijn smal en na het watertoerisme een aangename afwisseling.

Fel klimt de weg omhoog naar Möggers en vervolgens het in Duitsland liggende Markt Schiedegg binnen. Even opletten, via een klein wegje met de naam “Am Hammerbach” moet u rechtsaf richting Scheffau. Een van de mooiste afdalingen van het Bregenzerwald met werkelijk schitterende vergezichten krijgt u nu onder de wielen en voor de ogen getoverd. Denkt u wel aan de snelheid, want het dorpje Neuhaus ligt gevaarlijk dicht tegen de smalle weg aangeplakt.

Net voor Längen rijdt u Oostenrijk weer binnen en kunt op de wijde en zonnige heuvelrug in het noorden van het Bregenzerwald, ver boven het dal van de Bregenzer Ache genieten van een grandioos uitzicht. Allgäuer Alpen, het Bregenzerwald en de Zwitserse bergen, van alles krijgt u tot aan Krumbach het mooiste te zien.

Tussen de riviertjes Weissach en Bolgenach in toert u de boerendorpen aan de rand van de Schweizberg binnen. Op een terras boven de Bregenzer Ache rijdt u naar het volgende boerendorp met de naam Langenegg, dat bekend is om zijn kersen. Kleine beboste kloven doorsnijden het landschap en vergezellen u verder op weg naar het vlak boven het dal van de Subersach liggende Lingenau, dat de oudste gemeente van het Vorderwald is.

Doordat het dorp tussen de kloven van de Subersach en de Bregenzer Ache ingeklemd ligt, is het bekend als het dorp van de bruggen. Het waren bruggen die zeer eenvoudig en toch zeer ingenieus geconstrueerd waren. De eenvoudigste hing aan draden over de kloof van de Subersach en mocht slechts door een persoon tegelijk te voet betreden worden.

Zuidoostelijk van het dorp spant zich een overdekte houten brug over dezelfde Subersach, maar de trots is natuurlijk de “Hochbrücke Lingenau”, welke u berijdt. Negentig meter boven de Bregenzer Ache spant de staalbetonboogbrug zich en staat met zijn spanwijdte van 369 meter in de top tien van de wereld.

Enkele kilometers verder ligt de poort naar het Bregenzerwald die luistert naar de naam Alberschwende, hier ligt de belangrijkste verbindingsweg tussen het Rijndal en het Bregenzerwald. U krijgt een weidse blik in het wald met zijn golvende weiden, dalen en beboste hoogten.

De B 200 voert u nog een tiental kilometer verder langs de wilde Bregenzer Ache via Egg en Mellau naar Au. In Au neemt u de klim van tien kilometer met een stijgingspercentage van 14% naar de Furkajoch en Damüls dat op 1428 meter hoogte ligt.